Σκαρφαλωμένη σε μια απόκρημνη βουνοπλαγιά της Ανατολικής Αργιθέας, πάνω από τη χαράδρα του Πετριλιώτη, η Ιερά Σταυροπηγιακή και Πατριαρχική Μονή Παναγίας Σπηλιάς αποτελεί το σημαντικότερο θρησκευτικό μνημείο της περιοχής. Πρόκειται για Ανδρική Κοινοβιακή Μονή, η οποία σήμερα τελεί υπό την πνευματική καθοδήγηση του Πανοσιολογιωτάτου Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής, Αρχιμανδρίτη Νεκταρίου Μητρόπουλου. Η Μονή δεσπόζει σε υψόμετρο που προκαλεί δέος, προσφέροντας στον προσκυνητή μια μοναδική εμπειρία πνευματικότητας και φυσικού μεγαλείου.
Η ίδρυση της Μονής χάνεται στα βάθη των αιώνων. Σύμφωνα με την προφορική παράδοση, ιδρύθηκε το 1064 μ.Χ. από τους μοναχούς Αθανάσιο και Παρθένιο, οι οποίοι βρήκαν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας σε ένα σπήλαιο κάτω από τη σημερινή μονή. Επιπλέον, γραπτές μαρτυρίες, όπως το πατριαρχικό σιγίλλιο του 1677, αναφέρουν την εκ βάθρων αναστήλωση της Μονής από τον ιερομόναχο Ανανία. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, η Μονή διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο ως ορμητήριο κλεφταρματολών, ενώ η στρατηγική της θέση την κατέστησε κέντρο επαναστατικών κινήσεων, ιδιαίτερα κατά την επανάσταση του 1866-67.
Η Μονή Σπηλιάς παρουσιάζει το σπάνιο χαρακτηριστικό να διαθέτει δύο Καθολικά:
Ο Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παλαιό Καθολικό): Κτίσμα του 17ου αιώνα (περί το 1677), μικρών διαστάσεων, σε αθωνίτικο τύπο. Διαθέτει εξαιρετικό ζωγραφικό διάκοσμο με θερμές αποχρώσεις και ένα πιστό αντίγραφο του παλαιού επιχρυσωμένου τέμπλου.
Ο Ναός της Ζωοδόχου Πηγής (Μέγας Ναός): Ανεγέρθη το 1736. Ανήκει στον αγιορείτικο τετρακιόνιο τύπο με τρούλο και είναι διακοσμημένος με πλούσιο εικονογραφικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει σκηνές από την Αποκάλυψη και τον Ακάθιστο Ύμνο.
Το πολυτιμότερο κειμήλιο της Μονής είναι η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σπηλιώτισσας, μια μικρή εικόνα της Οδηγήτριας, η οποία φυλάσσεται στο νέο καθολικό. Παρά τις περιπέτειες και τις κλοπές που υπέστη η Μονή στο παρελθόν (όπως η απώλεια ιερών λειψάνων πριν το 2004), η αδελφότητα συνεχίζει σήμερα τον αγώνα για την πνευματική αναγέννηση του τόπου.
Το οπτικοακουστικό υλικό της Ιερά Μονή Σπηλιάς παραχωρήθηκε στο MyThessaly.gr από τον δημιουργό Μιχάλη Πανέτσο.
Οδοιπορικό στην Μονή Σπηλιάς, Ένα βίντεο-ξενάγηση στο πνευματικό καταφύγιο.
Στοιχεία Επικοινωνίας:
Τηλέφωνο: 24450 31739
Email: monispilias@gmail.com
| Ημέρα | Ωράριο Λειτουργίας |
| Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή | 09:00 π.μ. – 15:00 μ.μ. |
| Τρίτη & Πέμπτη | ΚΛΕΙΣΤΗ |
| Σάββατο & Κυριακή | 08:00 π.μ. – 17:00 μ.μ. |
Λίμνη Πλαστήρα: Οδηγός για τον Χειμώνα: Συνδυάστε την επίσκεψή σας στη Μονή με μια απόδραση στη λίμνη.
Παναγία Πελεκητή: Το άλλο μεγάλο μοναστήρι των Αγράφων.
